ΓΛΩΣΣΑ ,ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ, ΦΥΣΙΚΗ ,ΙΣΤΟΡΙΑ , ΓΕΩΓΡΑΦΙΑ ΔΙΑΦΟΡΑ ΔΙΟΛΟΥ ΑΔΙΑΦΟΡΑ ,ΓΙΟΡΤΕΣ,ΕΥΕΛΙΚΤΗ ΖΩΝΗ,

Αναζήτηση αυτού του ιστολογίου

Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΓΛΩΣΣΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΓΛΩΣΣΑ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Σάββατο 6 Απριλίου 2013

Με ένα (λ) ή με δύο(λλ)



Στα ρήματα που έχουν ως δεύτερο συνθετικό τους το ρήμα βάλλω η οριστική και η υποτακτική του ενεστώτα, ο παρατατικός και ο εξακολουθητικός μέλλοντας γράφονται με δύο λ (λλ), γιατί οι χρόνοι αυτοί έχουν θέμα βάλλ – (αναβάλλω / ανέβαλλα / θα αναβάλλω). 
Δηλαδή να θυμάσαι ότι γράφεται με δύο(λλ) μόνο στους χρόνους που εκφράζουν διάρκεια(συνέχεια)
Όμως η οριστική και η υποτακτική του αορίστου, ο συνοπτικός μέλλοντας, ο παρακείμενος, ο υπερσυντέλικος και ο συντελεσμένος μέλλοντας γράφονται με ένα λ (λ), γιατί οι χρόνοι αυτοί έχουν θέμα βαλ– (ανέβαλα / θα αναβάλω / έχω αναβάλει / είχα αναβάλει, θα έχω αναβάλει).

Κυριακή 10 Μαρτίου 2013

Γλωσσα:ορθογραφια ρηματων



Η κατάληξη –είτε 


την κατάληξη αυτήν τη συναντάμε:
  • στο β' πληθυντικό του ενεστώτα της ενεργητικής φωνής στην οριστική, την υποτακτική και την προστακτική 
  • στο β' πληθυντικό του παθητικού αορίστου στην προστακτική και υποτακτική.
π.χ.
εσείς κινείτε (οριστική)
να κινείτε (υποτακτική)
να κινηθείτε (υποτακτική)
κινηθείτε (προστακτική)

Η κατάληξη –είται


την κατάληξη αυτήν τη συναντάμε:
  • στο γ΄ ενικό πρόσωπο της οριστικής ενεστώτα της παθητικής φωνής
π.χ.
Το ποδήλατο κινείται. (οριστική)
Η ομάδα μας αδικείται από το αποτέλεσμα. (οριστική)
Ο μαθητής καλείται στο γραφείο. (οριστική)

Η κατάληξη –ήστε


την κατάληξη αυτήν τη συναντάμε:
  • στο β΄ πληθυντικό πρόσωπο της προστακτικής αορίστου της ενεργητικής φωνής
π.χ.
εσείς οδηγήστε
εσείς μετακινήστε

Η κατάληξη –είστε 


την κατάληξη αυτήν τη συναντάμε:
  • στο β΄ πληθυντικό πρόσωπο της οριστικής ενεστώτα της παθητικής φωνής
π.χ.
εσείς θεωρείστε
εσείς μετακινείστε

Κυριακή 24 Φεβρουαρίου 2013

Γλωσσα:Παιχνιδια-Εγκλισεις

  • Οι εγκλίσεις είναι μορφές που παίρνει το ρήμα ανάλογα με το τι θέλει να δηλώσει ο ομιλητής : βεβαιότητα, επιθυμία, προσταγή.
  • Οι εγκλίσεις είναι τρεις : Οριστική – Υποτακτική – Προστακτική 
  • Το Απαρέμφατο και η Μετοχή δεν είναι εγκλίσεις.

Οριστική


Θα χαλάσει ο καιρός αύριο.

Υποτακτική


Θέλω να έρθεις.

Προστακτική


Φύγε αμέσως.
Οι τρεις αυτές εγκλίσεις λέγονται προσωπικές, επειδή έχουν ξεχωριστούς τύπους για τα διάφορα πρόσωπα ( εγώ, εσύ…, εμείς…) κάθε αριθμού.

Εκτός αυτών των τριών εγκλίσεων υπάρχουν και δυο άλλες, το απαρέμφατο και η μετοχή, που λέγονται απρόσωπες, επειδή δε σχηματίζονται σε κάποιο πρόσωπο του   ενικού ή πληθυντικού αριθμού.

Το απαρέμφατο σχηματίζεται μόνο στον Αόριστο Ενεργητικής και Παθητικής φωνής και χρησιμεύει για το σχηματισμό του Παρακειμένου, του Υπερσυντέλικου και του Συντελεσμένου Μέλλοντα. ( έχει, είχε, θα έχει βρέξει -  έχει,  είχε,  θα έχει βρεχτεί )

Τρίτη 12 Φεβρουαρίου 2013

Γλώσσα: Η χαμένη Ατλαντίδα

“Ακουσε λοιπόν Σωκράτη μια πολύ παράξενη παράδοση που όμως είναι εντελώς αληθινή, όπως τη διηγήθηκε κάποτε ο πιο σοφός από τους επτά σοφούς, ο Σόλωνας...” Πλάτων “Τίμαιος” Ηταν πράγματι μια παράξενη παράδοση, μια θαυμαστή ιστορία αυτή που άκουσε ο Σόλωνας από τους Αιγύπτιους ιερείς και την κατέγραψε ο Πλάτωνας στους πασίγνωστους πια διαλόγους του “Τίμαιος” και “Κριτίας”. Μια ιστορία που παρά το ότι ο Πλάτωνας ισχυρίζεται ότι είναι εντελώς αληθινή συνεχίζει να παραμένει τυλιγμένη στη χρυσόσκονη του θρύλου και του μυστηρίου. Μια ιστορία για έναν θαυμαστό λαό της αρχαιότητας και μια εκπληκτική ήπειρο : τη θρυλική Ατλαντίδα που μεγαλούργησε για αιώνες ολόκληρους, γνώρισε την οργή του προστάτη της, Θεού Ποσειδώνα και καταποντίστηκε στα βάθη του ωκεανού… (…) Αλλα ο Θεός των Θεών, ο Δίας που κυβερνά εύνομα, κατάλαβε ότι ενας ενάρετος λαός είχε ξεστρατήσει και θέλησε να τον τιμωρήσει για να σωφρονιστεί και να φρονιμέψει. Συγκάλεσε λοιπόν όλους τους Θεούς στα σεβάσμια ανάκτορα του, που επειδή βρίσκονται στο κέντρο του κόσμου τα βλέπουν όλα καθαρά και αφού συγκεντρώθηκαν όλοι τους είπε…” Πλάτων “Κριτίας” Ο μισοτελειωμένος διάλογος του Πλάτωνα, έδωσε μια ακόμα νότα “σασπένς” σ΄αυτό το ιστορικό “θρίλερ” που έμελε να αναβιώσει και να βρεθεί στο επίκεντρο της επιστημονικής έρευνας και προσοχής κυρίως από τα 1882 και μετά.. Ηταν τότε που το μέλος του Αμερικανικου Κογκρέσου , ο Ιγνάτιος Ντόνελυ από τη Μινεσσότα έγραψε το “κλασικό” πια βιβλίο του “Ατλαντίδα, ο προκατακλυσμιαίος κόσμος”, με το οποίο προσπαθούσε να ερμηνεύσει το μεγάλο αυτό γρίφο, κάνοντας τους πρώτους συσχετισμούς με μια σειρά από στοιχεία και θέτοντας ουσιαστικά σε νέα βάση το μυστηριώδες ερώτημα :Υπήρξε η Ατλαντίδα ή την “γέννησε” απλώς η φαντασία του Πλάτωνα ; Και αν υπήρξε, πού βρίσκονται σήμερα τα “λείψανα” αυτού του μεγαλειώδους πολιτισμού ; Πολλοί ήταν αυτοί που προσπάθησαν να απαντήσουν σε αυτά τα ερωτήματα. Αλλοτε με βάση την φαντασία, άλλοτε τα επιστημονικά δεδομένα, άλλοτε με ένα συνδιασμό και των δύο ή με την χρήση θεωριών που είχαν σαν σημείο αναφοράς το υπερφυσικό και την παραψυχολογία. Δεν στάθηκε όμως δυνατόν να βρεθεί μια κοινή συνιστώσα ειδικά όσον αφορά στον γεωγραφικό προσδιορισμό που θα έπρεπε να αναζητηθεί αυτή η μυστηριώδης ήπειρος (με δεδομένο φυσικά ότι η ήπειρος αυτή κάποτε υπήρξε και δεν ήταν απλώς ένα φανταστικό δημιούργημα, είτε του Πλάτωνα, είτε του Σόλωνα, είτε τέλος των Αιγύπτιων ιερέων που διηγήθηκαν τη θαυμαστή ιστορία της Ατλαντίδας στον Ελληνα Σοφό). Η “ιστορία” που παραθέτει ο Πλάτωνας κάνει σαφέστατο λόγο για μια ήπειρο πέρα από τις Ηράκλειες Στήλες, το γνωστό μας Γιβλαρτάρ, ένα στοιχείο που ώθησε τους περισσότερους ερευνητές να αναζητήσουν τα ίχνη της στον Ατλαντικό ωκεανό με τους περισσότερους “πόντους” σ΄αυτό το παιχνίδι συνεχόμενων αναπάντητων γρίφων να τους “κερδίζουν” οι Αζόρες και τα νησιά Μπίμινι στον Ατλαντικό ωκεανό, σε συνδιασμό πάντα με το ακόμα πιο περίπλοκο πάζλ του Τριγώνου των Βερμούδων. Η γενική αυτή γεωγραφική τοποθέτηση κέρδισε ακόμα περισσότερο έδαφος όταν φάνηκε να επαληθεύονται οι “προφητείες” του γνωστού Εντγκαρ Καίης. Ο Καίης, ο οποίος “προφήτευε” διάφορα πράγματα πέφτοντας σε έκσταση, έδειχνε μια ιδιαίτερη προτίμηση στην Ατλαντίδα, κάνοντας μια ολόκληρη σειρά αναφορών (αναδρομικής μνήμης ;) στη χαμένη ήπειρο και τον πολιτισμό της. Σε μια από αυτές τις αναφορές έκανε λόγο για το ότι η Ατλαντίδα θα αρχίσει να έρχεται σταδιακά στο φώς στα νησιά Μπίμινι, στα 1968 ή 69. Οντως στα 1968 στο βυθό των νήσων Μπίμινι ανακαλύφθηκαν μια σειρά από ογκόλιθοι που έμοιαζαν ανθρώπινα δημιουργήματα Το γεγονός αυτό πυροδότησε μια ατέλειωτη σειρά φημων και θεωριών που δεν έχασαν ποτέ το ενδιαφέρον τους. Μια δεύτερη γεωγραφική και χρονική παράλληλα τοποθέτηση της Ατλαντίδας και του πολιτισμού της βρίσκει την Κρήτη, τη Σαντορίνη και τον Μινωικό πολιτισμό στα δίκτυα του θρύλου της χαμένης ηπείρου.Η ανακάλυψη του οικισμού στο Ακρωτήρι της Σαντορίνης και οι πρώτες ανασκαφές από τον Σπ. Μαρινάτο έδειξαν το δρόμο για τη νέα αυτή θεωρία που έμοιαζε πολύ πιο ρεαλιστική από τις υπόλοιπες. Γιατί δηλαδή ο Πλάτωνας , και πιθανότερα οι Αιγύπτιοι Ιερείς να μην έκαναν λάθος και να άντλησαν απλώς τα δεδομένα τους για τη “στήριξη” της ιστορίας από την καταστροφική έκρηξη του ηφαιστείου της Σαντορίνης, στα μακρινά χρόνια της προϊστορίας, μια έκρηξη που συγκρίθηκε στη μορφή (και όχι στην ένταση αφού η Αιγαιακή ήταν πολύ πιο έντονη) με την έκρηξη του ηφαιστείου Κρακατόα. Ετσι πολύ απλά ο ανεπτυγμένος πολιτισμός των Ατλάντων δεν ήταν άλλος από τον Μινωικό εμπλουτισμένος με τα απαραίτητα φανταστικά στοιχεία. Η καταστροφή του η ηφαιστειακή έκρηξη και οι συνέπειες της,καθώς και η απουσία επισκέψεων από τους Μινωίτες και ειδήσεων από την πλούσια αυτή χώρα οδήγησε τους Αιγύπτιους να περιγράψουν στον Σόλωνα τον καταποντισμό της ηπείρου προσθέτοντας ένα μηδενικό στην χρονική τοποθέτηση των συμβάντων και κάνοντας λόγο για μια καταστροφή που συνέβη 10.000 χρόνια πρίν αντί για το λογικότερο 1000. Τα επιχειρήματα που στήριζαν αυτή τη θεωρία όπως φυσικά και ο απαραίτητος αντίλογος δεν έπαψαν ποτέ να υπάρχουν. Και φυσικά δεν θα ήταν υπερβολή να πεί κανείς ότι θα συνεχίσουν να υπάρχουν και να “γεννιούνται” συνεχώς νέες θεωρίες έως αποδείξεως της ύπαρξης ή όχι της Ατλαντίδας… Και φυσικά δεν πρέπει να λησμονούμε την Βιβλική ιστορία του κατακλυσμού και τις ανάλογες των διαφορων πολιτισμών της γής που με τον ένα ή τον άλλο τρόπο θεωρήθηκε ότι πηγάζουν από τον αρχέγονο κατακλυσμό της Ατλαντίδας και ότι στην ουσία αποτελούν μια μεταγενέστερη επιβίωση της ίδιας ιστορίας σε δεκάδες παραλλαγές. Ποια ήταν λοιπόν αυτή η χώρα που καταποντίστηκε όταν οι Θεοί οργίστηκαν με την διαφθορά των κατοίκων της; Σύμφωνα με τις περιγραφές του Πλάτωνα η Ατλαντίδα ήταν μια ήπειρος μεγαλύτερη από την Ασία και την Λιβύη μαζί που είχε μια από τις πιο εντυπωσιακές πόλεις της αρχαιότητας για πρωτεύουσα της. Η μορφή της πρωτεύουσας της Ατλαντίδας μοιάζει περισσότερο με παραμύθι, εντυπωσιακό για την λαμπρότητα των κατασκευών της και γοητευτικό για τους θρύλους που το τυλίγουν. Το σημαντικότερο τμήμα της πόλης ήταν ένας μεγάλος λόφος στο κέντρο του οποίου υψωνόταν ο ναός του Ποσειδώνα. Ο ναός αυτός “φιλοξενούσε” ένα αριστουργηματικό έργο τέχνης, το χρυσό άγαλμα του Θεού της θάλασσας και προστάτη της Ατλαντίδας, πάνω σ΄ένα άρμα που το οδηγούσαν έξι επίσης χρυσά φτερωτά άλογα. Ο ναός που χαρακτηριζόταν για τον πλούτο και τη διακόσμηση του ήταν παράλληλα και ένα σπουδαίο διοικητικό κέντρο, αφού σ΄αυτόν συγκεντρωνόταν κάθε έξι χρόνια οι ηγεμόνες της Ατλαντίδας για να προσφέρουν θυσίες στον Ποσειδώνα. Παράλληλα έπαιρναν εκεί τις σημαντικές αποφάσεις για την διοίκηση της ηπείρου, αποφάσεις που καταγραφόταν σε χρυσές πλάκες και έμεναν στο ναό. Στην πεδιάδα, γύρω από τον λόφο είχε κατασκευαστεί ένα περίπλοκο σύστημα καναλιών μήκους εννιά χιλιομέτρων το οποίο αναπτύσσονταν κυκλικά και επέτρεπε το πέρασμα πλοίων από την μια ζώνη στην άλλη, την ύδρευση της εύφορης πεδιάδας και φυσικά την επικοινωνία των κατοίκων από τη μια ζώνη στην άλλη με την χρήση διωρυγων. Οσο για τα τεχνολογικά επιτεύγματα που υπήρχαν σε αυτή την ήπειρο οι αναφορές που έχουν καταγραφεί ανα τους αιώνες προκαλούν αν μη τι άλλο έκπληξη για το θαυμαστό επίπεδο τεχνογνωσίας. Οι αναφορές αυτές άλλοστε σε συνδιασμό με όλα τα υπόλοιπα στοιχεία που χαρακτηρίζουν την “ταυτότητα” της Ατλαντίδας οδήγησαν στη θεωρία ότι η ήπειρος αυτή ήταν ουσιαστικά ο αρχέγονος πολιτισμικός πυρήνας της ανθρωπότητας από τον οποίο διασώθηκαν χάρις τη διαφυγή των ιερέων της που είχαν διαισθανθεί τη καταστροφή, κάποια σημαντικά στοιχεία που διαμόρφωσαν αργότερα τους άλλους πολιτισμούς. Τι απ΄όλα αυτά θα μπορούσε να ευσταθεί σαν ιστορική πραγματικότητα και τι θα πρέπει να αποδωθεί στην σφαίρα της φαντασίας και του θρύλου, ίσως δεν θα το μάθουμε ποτέ. Αυτή είναι άλλωστε η γοητεία των καλύτερων θρύλων και των πιο πετυχημένων παραμυθιών. Οσο για την ιστορία, αν υπήρξε κάτι τέτοιο για την Ατλαντίδα, αυτή βρίσκεται καλά πια κρυμμένη στον βυθό. Αρκούν όμως κάποιοι από τους μακρινούς της ψίθυρους για να κρατούν το θρύλο ζωντανό και το όνειρο ότι ίσως “κάποτε” “κάτι” βρεθεί που να μην σβήνει ποτέ…

Τρίτη 29 Ιανουαρίου 2013

Παραγωγή γραπτού λόγου:Συνέντευξη από έναν συγγραφέα


Με αφορμή την ενότητα της γλώσσας "Βιβλία-Βιβλιοθήκες" και την αναφορά σε βιογραφικά σημειώματα και συνεντεύξεις συγγραφέων γίναμε κι εμείς δημοσιογράφοι σε ...έγκριτη παρακαλώ εφημερίδα και συναγωνιστήκαμε για την καλύτερη συνέντευξη! Επιλέξαμε τις τρεις καλύτερες και σας τις παρουσιάζουμε! Ο Γρηγόρης , η Άννα και η Φωτεινή πήραν τα εύσημα για τη φαντασία, το χιούμορ και τις ωραίες ιδέες τους!

"Σήμερα γίνεστε μικροί δημοσιογράφοι της εφημερίδας "Πέμπτη Σελίδα". Καλείστε να πάρετε συνέντευξη από έναν συγγραφέα για  να δημοσιευτεί στην κυριακάτικη έκδοση".




Κυριακή 27 Ιανουαρίου 2013

Γλώσσα:Το επίθετο "ο πολύς-η πολλή-το πολύ"



Picture
Picture
Γραμματική σελ. 105

* Το «πολύ» είναι επίρρημα όταν συνοδεύει ένα ρήμα, επίρρημα ή επίθετο.
Π.χ.: Βρέχει πολύ. Είναι πολύ καλή. Χτύπησε πολύ άσχημα.

* Είναι επίθετο όταν συνοδεύει και προσδιορίζει ένα ουσιαστικό.
Π.χ.: Κάνει πολύ κρύο.

Τετάρτη 16 Ιανουαρίου 2013

Γλώσσα: Αντικείμενο-Κατηγορούμενο

ΚΑΤΗΓΟΡΟΥΜΕΝΟ
Είναι η λέξη της πρότασης που φανερώνει ότι το υποκείμενο έχει μια ιδιότητα ή ένα χαρακτηριστικό ή βρίσκεται σε μια κατάσταση.

Κατηγορούμενο παίρνουν μόνο ορισμένα ρήματα, τα οποία ονομάζονται συνδετικά, επειδή συνδέουν το υποκείμενο με το κατηγορούμενο.
Τα πιο συνηθισμένα ρήματα είναι τα εξής: είμαι, γίνομαι, φαίνομαι, λέγομαι, ονομάζομαι, γεννιέμαι, θεωρούμαι, παρουσιάζομαι, ορκίζομαι, σπουδάζω.

ΠΡΟΣΟΧΗ!!! Ορισμένα από αυτά τα ρήματα μπορεί άλλες φορές να παίρνουν κατηγορούμενο και άλλες όχι! Το κατηγορούμενο μπορεί να είναι ουσιαστικό, επίθετο, αντωνυμία, ονοματική φράση ή και ολόκληρη πρόταση. Το κατηγορούμενο μπαίνει πάντα στην ίδια πτώση, γένος και αριθμό με το υποκείμενο και απαντά στην ερώτηση τι.

π.χ. Ο Πέτρος φαίνεται αγχωμένος.
(Τι είναι; Αγχωμένος –κατηγορούμενο/μετοχή, δείχνει την κατάσταση του υποκειμένου)

Η Τασία σπουδάζει γιατρός.
(Τι σπουδάζει; Γιατρός –κατηγορούμενο/ουσιαστικό, δείχνει την ιδιότητα του υποκειμένου)

Ο γείτονάς μας θεωρείται εξαιρετικός στη δουλειά του.
(Τι θεωρείται; Εξαιρετικός στη δουλειά του –κατηγορούμενο/ονοματική φράση, δείχνει ένα χαρακτηριστικό του υποκειμένου)

Η Δήμητρα ορκίστηκε δασκάλα.
(Τι ορκίστηκε; Δασκάλα –κατηγορούμενο/ουσιαστικό, δείχνει μία ιδιότητα του υποκειμένου)

ΕΞΑΣΚΗΣΗ
Βρείτε τα συνδετικά ρήματα (αυτά που συνδέουν το υποκείμενο με το κατηγορούμενο) των παρακάτω προτάσεων και γράψτε τα μαζί με τα κατηγορούμενα:

Ο Κωστής Παλαμάς γεννήθηκε στην Πάτρα το 1859. Είναι κορυφαίος ποιητής της νεοελληνικής λογοτεχνίας με πολύ αξιόλογο έργο. Εργάστηκε ως γραμματέας του Πανεπιστημίου Αθηνών και το 1926 έγινε ένας από τους πρώτους ακαδημαϊκούς. Αγωνίστηκε για την καθιέρωση της δημοτικής γλώσσας και για την ανανέωση της ποίησης. Με το έργο του κατάφερε να εκφράσει τις αγωνίες και τους αγώνες του ελληνικού έθνους και θεωρείται σημαντικότατο. Πέθανε στην Αθήνα το 1943, στη διάρκεια της Κατοχής.


ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ
Είναι η λέξη της πρότασης που φανερώνει το πρόσωπο ή το πράγμα στο οποίο πηγαίνει η ενέργεια του υποκειμένου.

π. χ. Ο Γιώργος παίζει κιθάρα.

Για να βρούμε το αντικείμενο, απαντούμε στην ερώτηση τι ή (σε) ποιον. Το αντικείμενο είναι συνήθως σε πτώση αιτιατική και είναι (συνήθως) ουσιαστικό, επίθετο, μετοχή ή αντωνυμία (στην τελευταία περίπτωση συχνά χρησιμοποιείται ο ασθενής τύπος της αντωνυμίας). Επίσης, το αντικείμενο μπορεί να είναι ονοματική φράση (φράση χωρίς ρήμα) ή ολόκληρη πρόταση (φράση με ρήμα). Σε ορισμένες περιπτώσεις, μία πρόταση μπορεί να έχει δύο αντικείμενα. Τα ρήματα που έχουν αντικείμενο λέγονται μεταβατικά, ενώ αυτά που δεν έχουν αμετάβατα.

π.χ. Η Νεφέλη μου χάρισε το μολύβι.
(Τι χάρισε; Το μολύβι – αντικείμενο / ουσιαστικό
Σε ποιον το χάρισε; Σε εμένα/ μου – αντικείμενο/αντωνυμία – ασθενής
τύπος). Το ρήμα είναι μεταβατικό, γιατί έχει αντικείμενο.

Η Σοφία κάνει παρέα στην αδελφή μου.
(Τι κάνει; Παρέα στην αδελφή μου – αντικείμενο/ονοματική φράση). Το ρήμα είναι μεταβατικό.

Κανονίσαμε να συναντηθούμε.
(Τι κανονίσαμε; Να συναντηθούμε – αντικείμενο/πρόταση). Το ρήμα είναι μεταβατικό.

Ο Μάριος τρέχει γρήγορα.
Το ρήμα είναι αμετάβατο, γιατί δεν έχει αντικείμενο.

Μεταβατικά είναι τα ρήματα που η ενέργειά τους μεταβαίνει σε κάποιον ή κάτι. Τα ρήματα αυτά συνδυάζονται με αντικείμενο.
Μεταβατικά ρήματα όπως το γράφω, πίνω, πλένω, τρώω κτλ. είναι δυνατόν να χρησιμοποιούνται και χωρίς αντικείμενο και τότε δηλώνουν απλώς μια ενέργεια (είναι αμετάβατα):

Έγραψε το γράμμα. (μεταβατικό)
Μη φωνάζεις, ο αδερφός σου γράφει. (αμετάβατο)
Η Ελένη έπλυνε την μπλούζα σου. (μεταβατικό)
Η μαμά πλένει. (αμετάβατο)
Ο Κώστας πίνει πορτοκαλάδα. (μεταβατικό)
Ο Κώστας πίνει. (αμετάβατο)


Ορισμένα ρήματα, όπως διδάσκω, κερνάω, μαθαίνω, ρωτάω κάποιον ή κάτι, έχουν και τα δύο αντικείμενα στην αιτιατική:

Μαθαίνει την κόρη της χορό.
Διδάσκει τους μαθητές λυκείου φυσική.
Κέρασε τη φίλη της έναν καφέ.
Ήθελα να ρωτήσω κάτι τη Σοφία.


ΕΞΑΣΚΗΣΗ
1. Υπογράμμισε τα ρήματα των παρακάτω προτάσεων, κύκλωσε τα αντικείμενα αν έχουν και γράψε αν είναι μεταβατικά ή αμετάβατα:

Ο Γιώργος έφυγε νωρίς.....................
Η Ηλιάνα παίζει πιάνο....................
Έμαθα πως θα σχολάσουμε νωρίτερα.................
Ο πάνθηρας τρέχει γρήγορα......................
Το μωρό τρώει κρέμα με λαχανικά..............

2. Βρες τα αντικείμενα στις παρακάτω προτάσεις:
Η πωλήτρια σού έδωσε το φόρεμα
Μας ζήτησε να σταματήσουμε να μιλάμε
Το εισιτήριο αναγράφει τον αριθμό της θέσης μας.
Η Βασιλική διαλέγει δαμάσκηνα για να φτιάξει μαρμελάδα